Het mooier, groener, toegankelijker maken van het Groninger landschap voor bewoners, ondernemers en toeristen. In de Landschapswerkplaats, het grootste Toukomstproject, gaan initiatiefnemers, inwoners en professionals hier samen mee aan de slag. Met als doel om een biodivers natuurnetwerk te creëren met veel aandacht voor wandel-, fiets en ruiterpaden en vaarroutes. Waar in totaal maar liefst 31 miljoen euro voor beschikbaar is. Landschapsbeheer Groningen is samen met initiatiefnemers gestart om de eerste zeven projecten uit te voeren.

Voor de eerste zeven projecten van de Landschapswerkplaats, die verspreid liggen over drie gebieden in de provincie, is in totaal € 700.000 beschikbaar. Ze zijn het resultaat van bijeenkomsten met initiatiefnemers, inwoners, deskundigen, gemeenten en waterschappen. Deze eerste projecten zijn nog vrij klein en bedoeld om van te leren. Op basis van de lessen gaat in 2023 de Landschapswerkplaats van start met tien gebundelde Toukomstinitiatieven. De planning en route door de provincie maken we in 2023 bekend.

Drie projecten in het centrale Woldgebied en Duurswold

Nieuwe recreatiemogelijkheden voor wandelliefhebbers, ruiters en vaarfanaten in het Centrale Woldgebied & Duurswold.

1. Wandelpad omgeving Meerstad (bijdrage € 22.500)

In de omgeving van Meerstad komt een nieuw wandelpad. Anja van der Linden uit Engelbert vertegenwoordigt een groep dorpsgenoten die zich sterk maakt voor een nieuw bos tussen de A7 en Meerstad. “Dat bos is er niet zo één, twee, drie, maar dit wandelpad is een mooi begin”, zegt ze.

“Tot bijna tien jaar geleden hadden we hier meerdere productiebossen in de omgeving die onder andere gebruikt werden om in te wandelen, maar die zijn in de afgelopen jaren op één na allemaal gekapt. Er was daarom vanuit het dorp behoefte aan meer ommetjes. Dat je over de maaipaden van het waterschap langs de sloten mag lopen, weet niet iedereen. Daar komt met dit project verandering in. Er komen routebordjes, een bankje, er worden bloemen gezaaid en het wandelpad krijgt aandacht via verschillende kanalen. Mooi is dat het wandelpad al in verbinding staat met ons plan voor een nieuw te planten bos.” Het wandelpad moet eind dit jaar klaar zijn.

― Anja van der Linden

2. Ruiterroute omgeving Schildmeer (bijdrage: € 32.000)

In de omgeving van het Schildmeer wordt met gebruik van het fietspadennetwerk een ruiterroute aangelegd. Initiatiefneemster Joke Dallinga is er blij mee: “We hebben hier een fantastisch fietsnetwerk, maar voor ruiters is er niets. Te gevaarlijk, vanwege voorbijkomend verkeer. Met deze ruiterroute creëren we een veilige weg voor ruiters en hun paarden in een prachtige omgeving. Mooie bijkomstigheid is dat we vanuit dit pad kunnen doorsteken naar andere plekken in de provincie, zoals Noord-Groningen, waar ook een prachtig natuurgebied ligt. Hopelijk is deze pilot de aanzet om door heel Groningen ruiterpaden te creëren. Het lijkt me heerlijk om samen met mijn paard een paar dagen door de provincie te trekken.” Naar verwachting is de ruiterroute in het voorjaar van 2023 klaar.

3. Groen-witte sloepenplan (bijdrage: € 151.500)

Met het Groen-witte sloepenplan komt ook varend Groningen aan zijn trekken. Inwoners en bezoekers kunnen straks met elektrische sloepjes van de ene naar de andere bijzondere plek varen. Ondernemer Rudi van Oosten is één van de initiatiefnemers: “We hebben in Groningen heel veel water, maar we doen er zo weinig mee. Met dit plan maken we het vaargebied in Groningen leuker én vriendelijker voor toeristen. Dit doen we naast de duurzame sloepjes met een netwerk van laadpalen, een goede infrastructuur en een optimale brugbediening. Samen met andere ondernemers creëren we meerdaagse arrangementen. Zo vaar je straks van een stadje, naar een museum, een dorp, restaurant en vervolgens naar een heerlijke slaapplek, zoals een B&B, camping of hotel. We maken met dit plan niet alleen ons vaargebied interessanter, maar geven ook ondernemers een boost. Hoe mooi is dat?” De eerste negen sloepen gaan in 2023 te water. Het project start in het gebied rondom Appingedam, het Schildmeer en het Zuidlaardermeer. De initiatiefnemers hopen dat het project daarna uitgebreid kan worden naar de rest van Groningen.

Twee projecten in Oldambt

Iedereen kan in het Oldambt naar hartenlust komen wandelen én leren over de geschiedenis. Ondertussen leven kinderen zich uit in een mini-bos.

1. Tien wandelroutes (Bijdrage: € 157.500)

Rondom de dorpen Ganzedijk/Hongerige Wolf, Drieborg, Nieuw Beerta, Beerta en Bad Nieuweschans worden in totaal tien wandelroutes aangelegd. Dat betekent: zo’n 62 kilometer aan wandelroute. De loswal van Ganzedijk uit 1862 wordt hierbij gereconstrueerd.

“Met dit project wijzen we de inwoners van dit gebied op de bijzondere geschiedenis van hun omgeving”, vertelt Ton van den Boomgaard van Stichting de 5 Oldambtster dorpen. “De wandelroutes geven podium aan de cultuurhistorische plekken in de omgeving, zoals de loswal en de verdronken dorpen. We houden hiermee de verhalen over de unieke historie in leven. De wandelroutes zijn deels bestaand en worden deels uitgebreid én gekoppeld aan fietspaden. Nieuwe bewegwijzering, informatieborden en meubilair maken het af.” Deze winter zijn de wandelroutes en het herstellen van de loswal klaar.

― Ton van den Boomgaard

2. Tiny Forest bij OBS de Beukenlaan in Winschoten (bijdrage: € 17.500)

Bij OBS de Beukenlaan in Winschoten komt een Tiny Forest. Dit is een mini-bos van ongeveer tweehonderd vierkante meter met zo’n zeshonderd bomen én een buitenlokaal. Kees Siderius van IVN Natuureducatie en initiatiefnemer van dit project vertelt: “Een Tiny Forest is een plek waar kinderen kunnen leren over het belang van de natuur en biodiversiteit in hun eigen omgeving. Zo’n mini-bos met buitenlokaal naast je school nodigt uit om meer naar buiten te gaan. Naast lessen over de natuur kun je ook heel goed reguliere lessen geven in het buitenlokaal, zoals taal en rekenen. We trainen leerkrachten hoe ze dat kunnen doen.” Siderius hoopt met dit project scholen in heel Groningen te inspireren. “We merken sowieso dat scholen graag willen vergroenen: steeds meer tegels verdwijnen van de schoolpleinen. Mijn droom is om – met hulp van Toukomst – minstens veertig Tiny Forests verspreid over heel Groningen te creëren.” De aanleg van het Tiny Forest in Winschoten vindt in november plaats.

Twee projecten in Wierdenland en waddenkust

Een flinke impuls voor natuur, kunst en cultuur? Dat zit met deze projecten wel goed.

1. Verbindend slingerpad Wehe-den Hoorn (bijdrage: € 22.000)

Het slingerpad van vijf kilometer rondom Wehe-den Hoorn is toe aan onderhoud, vernieuwing en vergroening. En dat is precies waar het project Verbindend slingerpad Wehe-den Hoorn zich op richt: een mooie, afwisselende, verbindende en groene dorpsroute. Dorpsbewoner Jacoba Wijk bedacht het plan: “Het pad heeft echt een opwaardering nodig. Er is veel achterstallig onderhoud. Inmiddels is het asfalt gerepareerd. Nu komt er aandacht voor het onderhoud. De dode essen weg, bomen en struiken wegsnoeien en daarna bijplanten. Uiteindelijk verfraaien we de route met bloembollen. En ondertussen willen we ook de biodiversiteit vergroten. Het zou mooi zijn als het slingerpad overal dezelfde kwaliteit heeft, in een afwisselend landschap. Het pad wordt intensief gebruikt door zowel dorpelingen als toeristen. En als doorgaande fietsroute, verbonden met onder andere het Pieterpad. Een belangrijk pad dus!” Het project is een samenwerking tussen Vereniging Dorpsbelangen, gemeente Het Hogeland, het Waterschap, Staatsbosbeheer en Landschapsbeheer Groningen.

2. Ezinge verbindt (bijdrage: € 84.000)

Het project Ezinge verbindt maakt van het dorp Ezinge een broedplaats van natuur, kunst en cultuur. Dit gebeurt door een verbinding van verschillende projecten op het gebied van biodiversiteit, educatie en beleefbaarheid van natuur en landschap. Initiatiefnemer en kunstenaar Koos Buist uit Ezinge werkt in dit project samen met Museum Wierdenland, Project Grasland en het dorp Ezinge.

“De achteruitgang van de biodiversiteit heeft ook zijn weerslag op de leefbaarheid in Ezinge en omstreken”, vertelt hij. “Met dit project willen we biodiversiteit vergroten en aan inwoners en bezoekers van Ezinge laten zien hoe belangrijk de natuur is in ons bestaan. Dit doen we door biodiversiteit te koppelen aan landschapsgeschiedenis, educatie, onderzoek en kunst. Concreet werken we aan een voedselbos, fiets- en wandelpaden met biodivers ingerichte bermen, onderzoek in samenwerking met de universiteit en lesprogramma’s voor kinderen. Ezinge wordt een plek om van te leren én van te genieten.”

― Koos Buist

Over de Landschapswerkplaats

De Landschapswerkplaats voert plannen uit die het Groningse landschap nóg mooier en toegankelijker maken. Met als doel het creëren van een fijnmazig biodivers netwerk van groen en water waar mensen naar hartenlust kunnen wandelen, fietsen, paardrijden en varen. De Landschapswerkplaats werkt hiervoor samen met inwoners, overheden en organisaties tien gebundelde Toukomstinitiatieven in samenhang uit zodat ze elkaar versterken.