Elke week schuiven zo’n zestig mensen aan voor de vrijdagmaaltijd van Wijkcentrum bij Van Houten. De gezamenlijke maaltijd brengt bewoners samen en laat zien hoe belangrijk een ontmoetingsplek voor de wijk is. Tot voor kort werden al die maaltijden bereid in een piepkleine keuken. Toen Harry Walvius van WerkPro die voor het eerst zag, kon hij zijn ogen nauwelijks geloven. “Ik dacht: hoe dán? Toch lukte het ze elke week weer.”
Dankzij subsidie uit het Impulsloket, uitgevoerd door het SNN, en de inzet van bewoners groeit een oud schoolcomplex inmiddels stap voor stap uit tot een toegankelijk en levendig wijkcentrum.
Het hart van de wijk terug
De Oosterparkwijk is een hechte maar diverse wijk, waar niet iedereen vanzelfsprekend aansluiting vindt. Volgens Harry is het daarom belangrijk dat bewoners elkaar kunnen blijven ontmoeten. Toen wijkcentrum het Treslinghuis in 2018 werd gesloopt voor nieuwbouw, verloor de wijk een belangrijke ontmoetingsplek. Tegelijkertijd kwam een oud schoolcomplex aan de Pioenvijver beschikbaar.
Bewonersorganisaties, WerkPro en de gemeente Groningen sloegen de handen ineen om daar een nieuw wijkcentrum te realiseren: Wijkcentrum bij Van Houten. Stichting bij Van Houten vertegenwoordigt de bewoners en bepaalt mede de koers van het centrum. WerkPro verzorgt de exploitatie en de gemeente blijft betrokken bij het gebouw.
Nieuwe keuken, glazen verbindingsgang
Hoewel er een nieuwe locatie was gevonden, vormden de twee voormalige schoolgebouwen nog geen geheel. De gemeente investeerde daarom in renovatie en verduurzaming van het monumentale gedeelte. Een glazen verbindingsgang verbindt nu beide gebouwen en dankzij één centrale entree met plateaulift is het centrum beter toegankelijk geworden.
Met steun uit het Impulsloket werd er een professionele keuken en nieuwe vloeren gerealiseerd. Voor de keuken werd een voormalig klaslokaal volledig verbouwd. “Er was geen afvoer, geen water, helemaal niets.”
Een heel ander gevoel
De verbouwing laat zien hoeveel kracht er in de wijk aanwezig is. Vrijwilligers deden zes maanden lang een groot deel van het sloop- en bouwwerk zelf. Daarmee werd volgens Harry tienduizend euro bespaard.
Minstens zo belangrijk is de sociale opbrengst. Mensen die na een moeilijke periode weer proberen mee te doen in de samenleving, krijgen de kans om ervaring op te doen en hun zelfvertrouwen terug te winnen. “We hebben niet simpelweg een keuken laten plaatsen; we hebben zelf een keuken gerealiseerd. Dat geeft een heel ander gevoel.”
Ook andere onderdelen van het gebouw zijn door bewoners vormgegeven. Van een terrasbank gemaakt van pallets tot zelf gekozen kleuren op de muren: overal is de betrokkenheid van bewoners zichtbaar.
Sommigen zijn een paar uur per week actief, anderen draaien bijna volledig mee. “Eigenlijk zijn we een micromaatschappij voor en door de wijk.
HARRY WALVIUS
Een micromaatschappij
Die betrokkenheid stopt niet bij de verbouwing. Ongeveer zestig vrijwilligers en deelnemers helpen mee met koken, schoonmaken, activiteiten organiseren en klussen. Sommigen zijn een paar uur per week actief, anderen draaien bijna volledig mee. “Eigenlijk zijn we een micromaatschappij voor en door de wijk,” zegt Harry. “In principe hebben we voor iedereen een plek.”
Iets teruggeven aan de wijk
Om de sociale activiteiten te kunnen blijven financieren, verhuurt bij Van Houten ruimtes aan organisaties en bedrijven, waaronder de gemeente Groningen, het UMCG, Gasunie en de Mesdagkliniek. Dat zorgt niet alleen voor inkomsten, maar ook voor werkervaring voor deelnemers en vrijwilligers. Daarnaast zijn in het gebouw coaches Werk en Participatie van de gemeente actief. Daardoor zijn er al voorbeelden van bezoekers die vanuit een participatieplek doorstroomden naar betaald werk of weer structuur en vertrouwen vonden om een volgende stap te zetten.
Blijf in gesprek
Harry kijkt positief terug op de samenwerking met het nationaal programma en SNN. De subsidie maakte veel mogelijk, terwijl bewoners zelf invloed hielden op de ontwikkeling van het centrum. Ook waardeert hij de kritische vragen tijdens het subsidietraject. Tijdens de uitvoering stegen de kosten door tegenvallers en hogere prijzen. Door tijdig in gesprek te gaan met het SNN en een aangepaste begroting in te dienen, kon het project toch doorgaan. Zijn advies aan andere initiatiefnemers: “Blijf niet te lang zelf puzzelen, maar bespreek veranderingen op tijd. Met een transparant verhaal en een goede onderbouwing kun je vaak samen naar oplossingen zoeken.”
Een plek voor iedereen
Hoewel de verbouwing nog niet volledig is afgerond, is de impact van het wijkcentrum nu al zichtbaar. Bewoners ontmoeten elkaar, bouwen samen aan hun omgeving en vinden soms zelfs de weg terug naar werk of maatschappelijke participatie.
Dat sluit aan bij de naam van het gebouw, vernoemd naar Samuel van Houten, bekend van het Kinderwetje van 1874. “Hij was heel inclusief en dat geldt ook voor ons,” zegt Harry. “We zijn er voor iedereen.”
Voor Harry is dat precies wat zijn werk bijzonder maakt. “Wat is er mooier dan sociale impact maken? Dat je mensen weer een beetje een lach op hun gezicht kunt geven?”
